Jame Roma

 

Drugie warsztaty kultury romskiej i języka Romani dla dzieci z obu Prag odbyły się w lesie na Choszczówce. 

W Dzikim Zakątku tworzyliśmy ilustracje do legendy o ludzie zwanym Roma. Dzieci wyrysowały głównych bohaterów opowieści, których czarodziejskie moce zawiodły ich z legendarnego miasta Kanaudż do Europy, gdzie ulegli rozproszeniu.
Po zajęciach zrobiliśmy ognisko, zjedliśmy kiełbaski, pograliśmy w badmintona i spędziliśmy miło czas na placu zabaw. To była nagroda za ciężko pracę ilustratorów.

LEGENDA O LUDZIE ROMA

Dawno, dawno temu za siedmioma morzami, siedmioma rzekami i siedmioma górami w mieście Kanaudż mieszkał lud zwany Roma. Wśród mieszkańców miasta byli wspaniali wojownicy, którzy swoją walecznością i odwagą odstraszali wrogów miasta. Nazywani byli TE MARIBEŁ, nosili ozdobne nakrycia, a każdy wojownik posiadał wyjątkowy miecz, który dodawał mu podczas walki +10 do siły. Wtedy wojownicy stawali się niepokonani.

Następną grupą ludu zwanego Roma byli czarownicy, którzy posiadali umiejętność przepowiadania przyszłości. Każdy czarodziej i czarodziejka posiadała wyjątkową talię kart i magiczną kulę, która pokazywała przyszłość. Magiczna kula dodawała im +8 do inteligencji. Oprócz wojowników czarodziejów i czarodziejek w mieście Kanaudż mieszkały również świetne tancerki i tancerze (TE KHEŁEŁ), którzy swoim tańcem byli w stanie zahipnotyzować publiczność. Razem z nimi występowali muzycy (TE BASIAWEŁ) posiadający magiczne instrumenty, tj. flet, mandolina, bębny, które sprawiały, że ludzie robili wszystko co muzycy im nakazali. Instrumenty te dawały im moc +7 do zwinności. Dlatego inne ludy widząc jak potężne moce posiadają Romowie bali się w jakikolwiek sposób wchodzić na ścieżkę wojny.

Potężnym ludem rządził KHENIGO WASYL, który posiadał wszystkie moce wymienionych grup, wojowników, czarowników, tancerzy i muzyków. Był niepokonany od wielu lat, a jego poddani oddawali mu wielki szacunek. Jednak przede wszystkim był bardzo sprawiedliwym królem, który kochał swój lud ponad wszystko. Miał żonę KALI WASYLKĘ, która jako jedyna posiadała moc pozwalającą na rozmowę ze wszystkimi, nawet dzikimi zwierzętami. Często przechadzała się po lesie ze swoim przyjacielem tygrysem – BARO KHACA, który był najpotężniejszym kotem w dziczy, miał stalowe pazury i zęby jak szable. Jednym kłapnięciem pyska powalał słonia. Król i królowa mieli najpiękniejszą z całego ludu córkę – MURĘ o pięknych, czarnych włosach do kostek, ciemnych jak węgliki oczkach oraz pięknej bursztynowej cerze. Odziedziczyła ona po matce i ojcu wszystkie moce, więc byłaby w stanie w razie niebezpieczeństwa obronić całe królestwo.

Pewnego ciepłego poranka księżniczka MURA poszła jak co dzień nad rzekę, by porozmawiać ze swoimi ulubionymi zwierzętami. Ku jej zdziwieniu spotkała tam pięknego młodzieńca, który przedstawił jej się jako RUBIN. Na początku księżniczka była ostrożna wobec obcego, ale po dłuższej rozmowie przekonała się i mu zaufała. Umówili się, że każdego poranka będą spotykać się nad rzeką ponieważ księżniczka obawiała się reakcji rodziców. Po paru tygodniach znajomości młodzieniec zaproponował księżniczce by poszła z nim do KIRCZIMY, czyli do gospody. Księżniczka bała się, że ktoś z ludu ją tam spotka, dlatego młodzieniec powiedział by przebrała się za tancerkę. Księżniczka zgodziła się i udali się do gospody. Tam młodzieniec zaproponował księżniczce herbatę z owocami, która była jak się później okazało eliksirem miłości. Niestety młodzieniec nie był osobą, za którą się podawał. Tak naprawdę był to czarodziej, który sporządził wcześniej eliksir zmieniający jego wygląd. Czarodziej był podwładnym wielkiego króla nazywanego GADZIO, który rządził królestwem Afganistanu. Król już od paru lat planował porwanie ludu ROMA i stworzenie z nich swoich niewolników. Niestety jak się później okazało księżniczka po wypiciu eliksiru zakochała się w złym czarowniku. Pewnego dnia za jego namową księżniczka dzięki swej wielkiej mocy hipnozy, gdy cały lud przybył do zamku na uroczystość urodzin KHENIGO WASYLA zahipnotyzowała swych podwładnych i doprowadziła do złego króla GADZIO.

Przez setki lat królestwo Afganistanu rosło w siłę dzięki mocom ludu ROMA, który był w stanie pokonać każdy nieprzyjaźnie nastawiony naród.

Z każdym pokoleniem ludu ROMA hipnoza słabła, aż w pewnym momencie przestała działać i lud postanowił wyzwolić się z niewoli. Nie znali oni już historii swojego pochodzenia, dlatego ruszyli
w drogę ku nieznanemu, szukać ziemi mlekiem i miodem płynącej. Jak się okazało ziemią tą okazała się Europa, w której żyją po dziś dzień potomkowie ludu Roma.

legendę spisała i opracowała Agnieszka Caban

Działania na rzecz romskich dzieci z warszawskich Prag

„Jame Roma” to w języku romskim „Nasza Kultura”.

W projekcie bierze udział grupa dzieci romskich z warszawskich Prag. Dzieci na zajęciach poznają kulturę, historię i współczesność polskich Romów i uczą się Romani. Celem projektu jest wzmocnienie ich świadomości przynależności kulturowej i budowanie ich poczucia romskiej tożsamości. Dziećmi opiekuje się Ewa Pawłowska – działaczka romska, asystentka romska w Dziale Projektów Społecznych i Pomocy Specjalistycznej w Ośrodku Pomocy Społecznej na Pradze Południe w Warszawie. Nad kształtem merytorycznym czuwa Agnieszka Caban, popularyzatorka i animatorka kultury romskiej. Agnieszka prowadzi zajęcia w Romani, jest autorką programu zajęć. Małgorzata Brus jest koordynatorką i opiekunką części artystycznej projektu. Pomysłodawczynią działań twórczych.

Dzieci w ramach zajęć będą bawiły się twórczo i pracowały, żeby pod koniec roku pokazać efekty w ramach mini-przedstawienia dla szerszej publiczności.

Pierwsze zajęcia już za nami. Inauguracja odbyła się w Świetlicy Matejki przy ul. Wincentego 130. Agnieszka Caban rozmawiała z dziećmi o tym, co to znaczy być Romem. Rozmawialiśmy o historii Romów, wędrówkach, tradycjach – z grubsza, przypominaliśmy sobie zwroty w Romani i ustalaliśmy, co wiemy, czego nie i co chcielibyśmy zrobić. To było twórcze przygotowanie do dalszych działań.

Przy okazji, dowiedzieliśmy się, że nasi uczestnicy jako dorośli będą mieli tabory, Takie jest ich marzenie i postanowienie. Mamy nadzieję, że dzięki naszym zajęciom, będzie im łatwiej to zrealizować.

Projekt został sfinansowany przez  Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Dziękujemy Matei Julii Petelskiej za umożliwienie organizacji zajęć w jej pięknej, nowoczesnej, bardzo przyjaznej Świetlicy Matejki.